પ્રાણીઓ અને યાયાવર પક્ષીઓ માટે ગુજરાત: સંરક્ષણ અને સંવર્ધનનું આદર્શ રાજ્ય

 પ્રાણીઓ અને યાયાવર પક્ષીઓ માટે ગુજરાત: સંરક્ષણ અને સંવર્ધનનું આદર્શ રાજ્ય

ગુજરાત, ફક્ત ધન-ધાન્ય અને ઉદ્યોગોની ભૂમિ જ નહીં, પરંતુ વન્યજીવ સંરક્ષણ માટે પણ અનોખું રાજ્ય છે. પાંખધરી યાયાવર પક્ષીઓ અને સંવર્ધન માટે મહત્ત્વ ધરાવતા વિવિધ પ્રાણીઓ માટે રાજ્યનું માળખું અનુકૂળ છે. પાટનગર ગાંધીનગરથી લઈને કચ્છના રણ સુધી, પ્રકૃતિ અને પર્યાવરણનું જતન રાજ્યની સરકાર માટે પ્રાથમિકતા છે.

યાયાવર પક્ષીઓ માટે ગુજરાતનું મહત્વ:

ગુજરાતના તળાવો, જળાશયો અને સરોવરો યાયાવર પક્ષીઓ માટે ખાસ કરીને આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની છે. વર્ષ ૨૦૨૩ના અંદાજ મુજબ, રાજ્યના જળપ્લાવિત વિસ્તારોમાં આશરે ૧૮થી ૨૦ લાખ યાયાવર પક્ષીઓનું આગમન નોંધાયું છે. સૌથી મહત્ત્વની વાત એ છે કે નળસરોવર અને થોળ પક્ષી અભયારણ્યમાં છેલ્લા ૧૪ વર્ષમાં યાયાવર પક્ષીઓની સંખ્યામાં ૨૭૬% અને ૩૫૫% નો વધારો થયો છે.

વન્યજીવ પ્રજાતિઓનો વધારો:

ગુજરાત રાજ્યમાં ૨૧ અલગ-અલગ પ્રજાતિઓના આશરે ૯.૫૩ લાખથી વધુ વન્યજીવો વસે છે, જેમાં મોર, નીલગાય, વાંદરા, કાળીયાર, દિપડા અને ચિંકારા જેવા પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે. ખાસ કરીને એશિયાઈ સિંહોની સંખ્યા ૬૭૪થી વધુ છે, જે ગીરના જંગલો માટે ખાસ ઓળખ છે.

ચિત્તા કન્ઝર્વેશન બ્રિડીંગ સેન્ટર:

કચ્છના બન્ની વિસ્તારમાં ચિત્તા સંવર્ધન માટે પ્રથમ બ્રિડીંગ સેન્ટર શરૂ કરવાની જાહેરાત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આ માટે ગુજરાતના અધિકારીઓએ મધ્યપ્રદેશના કુનો-પાલપુર નેશનલ પાર્કની મુલાકાત કરીને લાયકાતમંદ અભ્યાસ કર્યો છે.

પક્ષી સંવર્ધન માટે કરૂણા અભિયાન:

ઉત્તરાયણ દરમિયાન પતંગ દોરીથી ઘાયલ થનારા હજારો પક્ષીઓને બચાવવા માટે ગુજરાત વન વિભાગ દર વર્ષે 'કરૂણા અભિયાન' ચલાવે છે. આ અભિયાન પ્રજાજનોમાં જાગૃતિ લાવવાનું કાર્ય કરે છે અને ઘાયલ પક્ષીઓને સારવાર પૂરી પાડે છે.

પર્યાવરણ જતન અને કાયદા:

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના મુખ્યમંત્રી કાર્યકાળ દરમિયાન કડક વન્યજીવ સંરક્ષણ કાયદા લાગુ કરવામાં આવ્યા હતા, જેને મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ આજે પણ આગળ ધપાવી રહ્યા છે. આ પ્રયત્નો ગુજરાતને પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ માટે વધુ સુરક્ષિત બનાવે છે.

ગુજરાત આજે પ્રકૃતિમિત્ર રાજ્ય તરીકે ઉભરાયું છે, જ્યાં યાયાવર પક્ષીઓ અને વન્યજીવો માટે અનુકૂળ માહોલ છે. રાજ્યના વન વિભાગની સફળતાનું શ્રેય સમગ્ર વન્યજીવ સંવર્ધન અને સંરક્ષણના પ્રયાસોને જાય છે, જે ભારત માટે ગૌરવની વાત છે.

વિશ્વ વન્યજીવ સંરક્ષણ દિવસ પર પ્રતિબદ્ધતા:

દર વર્ષે ૪ ડિસેમ્બરનું વિશેષ મહત્વ છે, જ્યારે નાગરિકો અને વન્યજીવ સંરક્ષણ માટે સમર્પિત લોકો લુપ્ત થતી પ્રજાતિઓની જાળવણી માટે પ્રયત્નો કરે છે.

#WildlifeConservation

#MigratoryBirds

#GujaratPride

#EnvironmentProtection

 #CheetahConservation

 #KarunaCampaign

#AsiaticLion

#TholSanctuary

#Nalsarovar

 #NatureLovers